W wodzie zasilającej kotły parowe szczególnie niepożądane są rozpuszczone gazy, głównie tlen O₂ i dwutlenek węgla CO₂. Ich zawartość musi być kontrolowana, ponieważ wpływają na bezpieczeństwo i trwałość instalacji kotłowej.
Dlaczego tlen jest szkodliwy?
Tlen rozpuszczony w wodzie powoduje korozję tlenową elementów stalowych kotła, rurociągów i wymienników ciepła. Nawet małe ilości tlenu mogą prowadzić do powstawania wżerów korozyjnych, które są szczególnie niebezpieczne, bo osłabiają metal miejscowo.
Dlaczego CO₂ jest szkodliwy?
Dwutlenek węgla rozpuszcza się w wodzie i tworzy słaby kwas węglowy:
CO₂ + H₂O ⇄ H₂CO₃
Powoduje to obniżenie pH wody i sprzyja korozji kwasowej, zwłaszcza w instalacjach kondensatu i przewodach parowych.
Ocena jakości wody
Jeżeli norma podaje wartości graniczne, np.:
- CO₂ do 20 mg/dm³,
- O₂ do 0,02 mg/dm³,
to próbka spełnia wymagania tylko wtedy, gdy oba parametry jednocześnie nie przekraczają dopuszczalnych wartości.
Przykład: zawartość O₂ równa 3·10⁻² mg/dm³ oznacza 0,03 mg/dm³, czyli przekracza limit 0,02 mg/dm³.
Ograniczanie zawartości gazów
Do usuwania gazów z wody stosuje się m.in. odgazowanie termiczne, odgazowanie próżniowe oraz chemiczne wiązanie tlenu odpowiednimi reagentami. Kontrola gazów rozpuszczonych jest podstawowym elementem przygotowania wody kotłowej.