Granulacja materiału oznacza wielkość ziaren lub cząstek tworzących daną substancję sypką, np. rudę, nawóz, kruszywo, proszek chemiczny albo surowiec mineralny. Podaje się ją zwykle w milimetrach, np. 2–8 mm, 1–10 mm, > 50 mm.
Znaczenie granulacji przy pobieraniu próbek
Granulacja wpływa na sposób pobierania próbki oraz na jej minimalną masę. Im większe ziarna materiału, tym większa powinna być próbka, aby była reprezentatywna. Mała próbka pobrana z materiału gruboziarnistego może nie odzwierciedlać rzeczywistego składu całej partii.
Przykładowo, jeżeli tabela podaje:
- ziarna < 1 mm → próbka 0,1 kg,
- ziarna 1–10 mm → próbka 0,2 kg,
- ziarna 11–50 mm → próbka 1,0 kg,
- ziarna > 50 mm → próbka 2,5 kg,
to materiał o granulacji 2–8 mm mieści się w przedziale 1–10 mm, więc minimalna masa próbki wynosi 0,2 kg, czyli 200 g.
Jak rozwiązywać zadania egzaminacyjne?
- Odczytaj podany zakres granulacji materiału.
- Znajdź w tabeli przedział, do którego należy ten zakres.
- Odczytaj odpowiadającą mu minimalną masę próbki.
- Jeśli odpowiedzi są w gramach, przelicz kilogramy na gramy:
1 kg = 1000 g.
Typowy błąd
Częstym błędem jest wybór masy dla pojedynczej wartości granicznej zamiast dla całego przedziału. Zakres 2–8 mm w całości należy do przedziału 1–10 mm, dlatego nie wybiera się wartości dla ziaren < 1 mm ani 11–50 mm.