Klasyfikacja stali według składu chemicznego polega na przypisaniu badanej próbki do określonego gatunku stali na podstawie zawartości pierwiastków, np. węgla, manganu, krzemu, siarki i fosforu.
W zadaniach egzaminacyjnych najczęściej podaje się tabelę z dopuszczalnym składem chemicznym oraz wyniki analizy próbki. Należy sprawdzić, czy zawartość każdego pierwiastka mieści się w wymaganym zakresie lub nie przekracza wartości maksymalnej.
Jak czytać oznaczenia w tabeli?
- max 0,25 oznacza, że zawartość pierwiastka nie może być większa niż 0,25%.
- 0,10–0,35 oznacza dopuszczalny zakres zawartości.
- Smax i Pmax oznaczają maksymalną dopuszczalną zawartość siarki i fosforu.
- Wartość próbki równa wartości maksymalnej jest zwykle dopuszczalna, jeśli norma podaje „max”.
Przykład analizy
Dla próbki: C = 0,21%, Mn = 1,3%, Si = 0,20%, S = 0,035%, P = 0,040% należy porównać każdy składnik z wymaganiami dla kolejnych gatunków stali.
Stal St03 spełnia warunki:
- C: 0,21% ≤ 0,25%,
- Mn: 1,3% zgodne z tabelą,
- Si: 0,20% ≤ 0,40%,
- S: 0,035% ≤ 0,065%,
- P: 0,040% ≤ 0,070%.
Inne stale odpadają, ponieważ co najmniej jeden składnik nie spełnia wymagań, np. St4W ma maksymalnie 0,20% C, a próbka zawiera 0,21% C.
Najważniejsza zasada
Gatunek stali można wskazać dopiero wtedy, gdy wszystkie analizowane składniki spełniają wymagania podane w tabeli.