Co to jest kompleksometria?
Kompleksometria to metoda analizy miareczkowej, w której oznaczany jon metalu reaguje z odczynnikiem tworzącym z nim trwały związek kompleksowy. Najczęściej stosowanym odczynnikiem kompleksometrycznym jest EDTA.
EDTA w oznaczaniu jonów metali
EDTA, czyli kwas wersenowy lub jego sole, tworzy trwałe kompleksy chelatowe z wieloma jonami metali, np.:
- Mg²⁺,
- Ca²⁺,
- Zn²⁺,
- Cu²⁺,
- Fe³⁺.
W reakcji z jonami magnezu EDTA wiąże jon Mg²⁺ w strukturze pierścieniowej, tworząc chelat. Dzięki znanej stechiometrii reakcji można obliczyć ilość oznaczanego metalu.
Dlaczego odpowiedzią jest metoda kompleksometryczna?
Jeżeli w treści pytania pojawia się informacja, że jony metalu tworzą z EDTA związki chelatowe, wskazuje to bezpośrednio na kompleksometrię. Jest to metoda oparta na tworzeniu kompleksów, a nie na strącaniu osadów, utlenianiu-redukcji czy rozdziale chromatograficznym.
Typowy przebieg oznaczania
- Do próbki zawierającej jon metalu dodaje się bufor o odpowiednim pH.
- Wprowadza się wskaźnik kompleksometryczny, np. czerń eriochromową T.
- Miareczkuje się roztworem EDTA o znanym stężeniu.
- Punkt końcowy rozpoznaje się po zmianie barwy wskaźnika.
Ważne skojarzenie egzaminacyjne
EDTA + jony metali + chelaty = metoda kompleksometryczna.
Nie należy mylić jej z argentometrią, która dotyczy oznaczeń z użyciem jonów srebra, ani z manganometrią, która jest metodą redoks z użyciem manganianu(VII) potasu.