Odzyskiwanie ciepła

Słownik kwalifikacji CHM.06 - Organizacja i kontrolowanie procesów technologicznych w przemyśle chemicznym

Co to jest odzyskiwanie ciepła?

Odzyskiwanie ciepła to wykorzystanie energii cieplnej strumieni odpadowych lub produktów procesu do ogrzewania innych strumieni technologicznych. Celem jest zmniejszenie zużycia paliwa, pary grzewczej lub energii elektrycznej.

W przemyśle chemicznym odzysk ciepła stosuje się m.in. przy destylacji ropy naftowej, suszeniu, chłodzeniu produktów, podgrzewaniu surowców oraz w instalacjach z gorącymi gazami odlotowymi.

Odzysk ciepła przez wymianę przeponową

W wymianie przeponowej dwa media nie mieszają się ze sobą. Ciepło przechodzi przez ściankę, rurę, płaszcz lub płytę wymiennika. Przykładem jest ogrzewanie zimnej ropy naftowej ciepłem gorących frakcji odbieranych z kolumny rektyfikacyjnej. Ropa i frakcje przepływają osobnymi kanałami, a energia cieplna przechodzi przez metalową przegrodę.

Przykłady odzysku ciepła

  • podgrzewanie surowej ropy gorącymi frakcjami ropy w wymiennikach ciepła,
  • wykorzystanie ciepła kondensatu parowego do wstępnego ogrzewania wody,
  • chłodzenie gorącego produktu z jednoczesnym ogrzewaniem surowca,
  • podgrzewanie powietrza spalania ciepłem spalin w rekuperatorze.

Czego nie mylić z odzyskiem przeponowym?

Nie każda wymiana ciepła jest przeponowa. Jeśli gorący gaz bezpośrednio kontaktuje się z ogrzewanym materiałem, mamy wymianę bezprzeponową. Przykładem jest suszenie materiału gorącymi spalinami lub ogrzewanie wsadu gazami przepływającymi przez piec szybowy.

Znaczenie technologiczne

Odzyskiwanie ciepła obniża koszty procesu, ogranicza straty energii i poprawia efektywność instalacji. Jest szczególnie ważne w procesach energochłonnych, takich jak destylacja, kraking, suszenie i ogrzewanie dużych strumieni surowców.