Piknometr

Słownik kwalifikacji CHM.06 - Organizacja i kontrolowanie procesów technologicznych w przemyśle chemicznym

Co to jest piknometr?

Piknometr to naczynie pomiarowe o dokładnie określonej, stałej objętości, stosowane głównie do oznaczania gęstości cieczy. Pomiar wykonuje się w stałej temperaturze, ponieważ objętość cieczy i jej gęstość zależą od temperatury.

Zasada oznaczania gęstości

W typowym pomiarze piknometrycznym wykonuje się trzy ważenia:
- masę pustego, suchego piknometru,
- masę piknometru napełnionego cieczą wzorcową, najczęściej wodą destylowaną,
- masę piknometru napełnionego badaną cieczą.

Ponieważ objętość piknometru jest stała, można porównać masę jednakowej objętości cieczy wzorcowej i badanej. Na tej podstawie oblicza się gęstość cieczy badanej.

Dlaczego ważna jest temperatura?

Podczas pomiaru należy utrzymywać stałą temperaturę, np. 20°C, ponieważ ciecz rozszerza się lub kurczy wraz ze zmianą temperatury. Nawet niewielka zmiana temperatury może wpłynąć na wynik oznaczenia gęstości.

Zastosowanie piknometru

Piknometr stosuje się w laboratoriach chemicznych i przemysłowych do kontroli jakości cieczy, np. roztworów, rozpuszczalników, produktów chemicznych lub półproduktów technologicznych.

Najważniejsze cechy metody

  • pomiar dotyczy gęstości cieczy,
  • wymagana jest stała objętość naczynia,
  • konieczna jest stała temperatura,
  • wynik opiera się na dokładnym ważeniu masy cieczy.