Próbka laboratoryjna to próbka przeznaczona do wykonania badań lub analiz w laboratorium. Otrzymuje się ją przez uśrednienie i zmniejszenie próbki ogólnej, czyli próbki powstałej z połączenia wszystkich próbek pierwotnych pobranych z danej partii materiału.
Miejsce w schemacie pobierania próbek
Typowa kolejność wygląda następująco:
- Próbki pierwotne – małe porcje pobrane z różnych miejsc partii materiału.
- Próbka ogólna – powstaje po połączeniu wszystkich próbek pierwotnych.
- Próbka laboratoryjna – powstaje po wymieszaniu, uśrednieniu i zmniejszeniu próbki ogólnej do ilości potrzebnej w laboratorium.
Celem takiego postępowania jest uzyskanie próbki, która możliwie dobrze reprezentuje całą badaną partię substancji.
Dlaczego próbkę się zmniejsza?
Próbka ogólna może mieć zbyt dużą masę lub objętość, aby całość przekazać do laboratorium. Dlatego stosuje się odpowiednie metody pomniejszania, np. dzielenie, kwartowanie lub użycie dzielników próbek. Ważne jest, aby zmniejszanie nie zmieniło składu próbki.
Cechy dobrej próbki laboratoryjnej
- jest reprezentatywna dla badanej partii,
- ma odpowiednią masę lub objętość do analizy,
- jest właściwie oznakowana,
- została pobrana i przygotowana zgodnie z procedurą,
- nie uległa zanieczyszczeniu ani zmianom podczas transportu i przechowywania.
Ważne rozróżnienie egzaminacyjne
Próbka laboratoryjna nie jest tym samym co próbka ogólna. Próbka ogólna powstaje przez połączenie próbek pierwotnych, natomiast próbka laboratoryjna powstaje dopiero po jej uśrednieniu i zmniejszeniu.