Próbka ogólna to część partii produktu utworzona przez połączenie wszystkich próbek pierwotnych pobranych z tej samej partii. Jej zadaniem jest możliwie wierne odzwierciedlenie składu, właściwości i niejednorodności całej badanej partii materiału.
W pytaniach egzaminacyjnych próbka ogólna bywa opisywana jako próbka złożona lub zbiorcza, ponieważ nie pochodzi z jednego miejsca, lecz powstaje z wielu pobrań jednostkowych.
Miejsce próbki ogólnej w toku pobierania próbek
Typowy schemat wygląda następująco:
- partia produktu – całość materiału podlegająca ocenie,
- próbki pierwotne – pojedyncze porcje pobrane z różnych miejsc partii,
- próbka ogólna – suma lub mieszanina wszystkich próbek pierwotnych,
- próbka laboratoryjna – część próbki ogólnej przekazana do laboratorium,
- próbka do badań/analityczna – porcja przygotowana bezpośrednio do oznaczenia.
Po co tworzy się próbkę ogólną?
Próbka ogólna zmniejsza ryzyko błędu wynikającego z pobrania materiału tylko z jednego punktu. Jest to szczególnie ważne przy produktach sypkich, ciekłych, ziarnistych lub niejednorodnych, gdzie skład może różnić się w zależności od miejsca pobrania.
Jak odróżnić od próbki pierwotnej?
Próbka pierwotna to pojedyncze pobranie z jednego punktu. Próbka ogólna powstaje dopiero po połączeniu wielu próbek pierwotnych z jednej partii produktu.
Typowa pułapka egzaminacyjna
Nie należy mylić próbki ogólnej z próbką laboratoryjną. Próbka laboratoryjna jest zwykle wydzielana z próbki ogólnej i przeznaczona do dalszego przygotowania lub analizy w laboratorium.