Reguła przekory Le Chateliera opisuje, jak układ w stanie równowagi chemicznej reaguje na zmianę warunków, takich jak temperatura, ciśnienie lub stężenie reagentów. Układ dąży do częściowego przeciwdziałania wprowadzonej zmianie.
Wpływ temperatury
Dla reakcji egzotermicznej ciepło można traktować jak produkt reakcji:
H₂ + Cl₂ ⇄ 2HCl + ciepło
Jeżeli obniżymy temperaturę, układ będzie dążył do wytworzenia ciepła, czyli przesunie równowagę w stronę produktów. W tym przypadku zwiększy się ilość powstającego HCl.
Jeżeli podwyższymy temperaturę, równowaga przesunie się w stronę substratów, ponieważ układ będzie przeciwdziałał dostarczaniu ciepła.
Wpływ ciśnienia
Zmiana ciśnienia ma znaczenie głównie dla reakcji gazowych, gdy po obu stronach równania występuje różna liczba moli gazu.
Przykład z pytania:
H₂(g) + Cl₂(g) ⇄ 2HCl(g)
Po lewej stronie są łącznie 2 mole gazu, a po prawej także 2 mole gazu. Dlatego zmiana ciśnienia praktycznie nie przesuwa równowagi tej reakcji.
Wniosek egzaminacyjny
Dla reakcji egzotermicznej, w której liczba moli gazu po obu stronach jest taka sama, poprawę wydajności równowagowej uzyskuje się przez obniżenie temperatury, a nie przez zmianę ciśnienia.