Rząd reakcji informuje, jak silnie szybkość reakcji zależy od stężeń reagentów. Wyznacza się go na podstawie równania kinetycznego, a nie bezpośrednio z równania stechiometrycznego.
Dla równania kinetycznego:
v = k · [A]^m · [B]^n
rząd reakcji względem składnika A wynosi m, względem składnika B wynosi n, a całkowity rząd reakcji wynosi:
m + n
Przykład
Dla reakcji o równaniu kinetycznym:
v = k · [NO]^2 · [H2]
rząd reakcji względem NO wynosi 2, a względem H2 wynosi 1. Całkowity rząd reakcji to:
2 + 1 = 3
Oznacza to, że jednoczesne zmniejszenie stężeń wszystkich reagentów 2 razy spowoduje zmianę szybkości zgodnie z potęgą trzecią:
(1/2)^3 = 1/8
Szybkość reakcji zmniejszy się więc 8 razy.
Ważna uwaga egzaminacyjna
Wykładniki w równaniu kinetycznym nie zawsze są takie same jak współczynniki stechiometryczne w równaniu reakcji. Jeśli w zadaniu podano równanie kinetyczne, należy korzystać właśnie z niego.