Wydajność procesu określa, jaka część założonej lub pobranej ilości substancji została faktycznie uzyskana jako produkt. Najczęściej podaje się ją w procentach.
Podstawowy wzór
Jeżeli znana jest masa otrzymanego produktu i wydajność procesu, można obliczyć masę początkową:
[
\eta = \frac{m_{otrzymana}}{m_{początkowa}} \cdot 100\%
]
Po przekształceniu:
[
m_{początkowa} = \frac{m_{otrzymana} \cdot 100\%}{\eta}
]
albo przy wydajności zapisanej jako ułamek dziesiętny:
[
m_{początkowa} = \frac{m_{otrzymana}}{0{,}60}
]
Przykład z krystalizacją
Jeżeli po krystalizacji uzyskano 3,00 g czystej nitroaniliny, a wydajność procesu wynosiła 60%, to:
[
m = \frac{3{,}00\text{ g}}{0{,}60} = 5{,}00\text{ g}
]
Do procesu pobrano więc 5,00 g próbki.
Typowe błędy
- mnożenie masy produktu przez wydajność zamiast dzielenia,
- nieuwzględnienie, że 60% to 0,60,
- mylenie masy próbki początkowej z masą produktu po procesie,
- zaokrąglanie wyniku bez zachowania sensownej liczby cyfr znaczących.