Wykres rozpuszczalności
Słownik kwalifikacji CHM.06 - Organizacja i kontrolowanie procesów technologicznych w przemyśle chemicznym
Wykres rozpuszczalności pokazuje, jak zmienia się rozpuszczalność substancji w zależności od temperatury. W chemii najczęściej dotyczy soli rozpuszczanych w wodzie, np. NaNO₃, KNO₃ czy NaCl.
Jak opisać osie?
Jeżeli badana jest rozpuszczalność w zależności od temperatury, to:
- na osi poziomej X umieszcza się temperaturę, zwykle w °C,
- na osi pionowej Y umieszcza się rozpuszczalność, zwykle w g substancji / 100 g wody.
Poprawny opis osi może więc wyglądać tak:
- X: temperatura [°C]
- Y: rozpuszczalność NaNO₃ [g/100 g H₂O]
Dlaczego tak?
Temperatura jest tu wielkością, którą zmieniano podczas badania, czyli zmienną niezależną. Rozpuszczalność jest wynikiem pomiaru zależnym od temperatury, czyli zmienną zależną.
Typowy błąd egzaminacyjny
Częsty błąd to zamiana osi miejscami albo brak jednostek. Sam napis „rozpuszczalność” i „temperatura” jest mniej precyzyjny niż opis z jednostkami.
Zastosowanie
Wykresy rozpuszczalności wykorzystuje się m.in. do:
- określania ilości substancji, która rozpuści się w danej temperaturze,
- przewidywania krystalizacji podczas chłodzenia roztworu,
- analizy roztworów nasyconych i nienasyconych,
- dokumentowania wyników badań laboratoryjnych.