Zgłębnik to przyrząd służący do pobierania próbki materiału z określonej głębokości lub z wnętrza większej partii surowca, półproduktu albo produktu. Stosuje się go m.in. przy pobieraniu próbek materiałów sypkich, ziarnistych, past, cieczy lub osadów.
Cel stosowania zgłębnika
Zgłębnik umożliwia pobranie próbki nie tylko z powierzchni, ale także z głębszych warstw materiału. Jest to ważne, ponieważ skład materiału może być niejednorodny. Prawidłowo pobrana próbka powinna być reprezentatywna, czyli możliwie dobrze odzwierciedlać właściwości całej badanej partii.
Przygotowanie zgłębnika przed pobraniem próbki
Przed użyciem zgłębnik należy:
- oczyścić z pozostałości poprzednich materiałów,
- osuszyć, aby nie rozcieńczyć ani nie zmienić badanej próbki,
- co najmniej trzykrotnie napełnić materiałem, z którego będzie pobierana próbka, a następnie ten materiał odrzucić.
Takie postępowanie ogranicza ryzyko zanieczyszczenia próbki i pozwala „przepłukać” powierzchnie mające kontakt z badanym materiałem.
Czego należy unikać?
Nie stosuje się przypadkowych metod czyszczenia, np. płukania metanolem, używania detergentów czy węgla aktywnego, jeśli nie wynika to z odpowiedniej procedury. Pozostałości środków czyszczących mogą zafałszować wynik analizy. Sprężone powietrze również może wprowadzić zanieczyszczenia lub wilgoć.
Znaczenie w analizie chemicznej
Błędne przygotowanie zgłębnika może spowodować kontaminację próbki, zmianę jej składu lub zawilgocenie. W efekcie wynik analizy może być niewiarygodny, nawet jeśli sama analiza laboratoryjna zostanie wykonana poprawnie.