Pytania pomocnicze - DRM.01

Korowalność to zdolność prętów wiklinowych do łatwego oddzielania kory od drewna. Jest ważna przy przygotowaniu wikliny do dalszej obróbki.

Polega na działaniu na pręty wiklinowe gorącą wodą lub parą wodną. Najczęściej stosuje się gotowanie w wodzie albo parzenie parą pod zwiększonym ciśnieniem.

Ponieważ proces opiera się na temperaturze i wodzie, a nie na zastosowaniu substancji chemicznych. Jest to więc metoda hydrotermiczna.

Para wodna ogrzewa i nawilża pręty, co ułatwia rozluźnienie kory. Dzięki temu korowanie staje się łatwiejsze.

Metoda hydrotermiczna wykorzystuje wodę, parę i wysoką temperaturę. Metoda mikrobiologiczna opierałaby się na działaniu mikroorganizmów.

Korowalność umożliwia usunięcie kory z prętów. Oczyszczona wiklina jest estetyczniejsza i lepiej nadaje się do wyrobów plecionkarskich.

Sezonowanie polega na naturalnym suszeniu pędów wiklinowych po zbiorze. Celem jest obniżenie ich wilgotności i przygotowanie do przechowywania lub dalszej obróbki.

Świeżo ścięta wiklina zawiera dużo wody, przez co może pleśnieć, gnić lub tracić jakość. Suszenie zwiększa trwałość surowca.

Sezonowanie jest naturalnym suszeniem, natomiast parzenie polega na działaniu gorącą wodą lub parą. Parzenie stosuje się głównie w celu ułatwienia korowania.

Dołowanie polega na utrzymywaniu pędów w wilgotnym środowisku, często w celu zachowania zdolności do korowania. Sezonowanie przeciwnie — ma doprowadzić do wysuszenia wikliny.

Najważniejsze są przewiew, ochrona przed nadmiernym zawilgoceniem oraz właściwe ułożenie pędów. Dzięki temu wiklina schnie równomiernie i nie pleśnieje.

Słowami kluczowymi są „suszenie”, „naturalny sposób” i „wiklina”. Taki opis wskazuje na sezonowanie.

Kleszcze ręczne służą do korowania wikliny, czyli zdejmowania kory z prętów wiklinowych. Są narzędziem do pracy ręcznej przy przygotowaniu surowca.

Korowanie polega na usunięciu kory z prętów wiklinowych. Dzięki temu uzyskuje się wiklinę okorowaną, jaśniejszą i bardziej estetyczną.

Korowanie usuwa korę z powierzchni pręta, natomiast łupanie dzieli pręt wzdłuż na cieńsze części. Są to różne czynności i wymagają innych narzędzi.

Zagęszczanie wątku wykonuje się podczas wyplatania, aby ścisnąć i wyrównać splot. Do tego używa się narzędzi takich jak pobijaki, a nie kleszczy do korowania.

Łatwość korowania zależy od korowalności wikliny, terminu pozyskania, wilgotności oraz wcześniejszego przygotowania surowca, np. moczenia lub parzenia.

Korę usuwa się, aby uzyskać gładki, jasny i estetyczny materiał plecionkarski. Wiklina okorowana jest często stosowana w wyrobach dekoracyjnych i użytkowych.

Oznacza, że rysunek jest pomniejszony 5 razy. Każdy 1 mm na rysunku odpowiada 5 mm w rzeczywistości.

Należy wymiar zmierzony na rysunku pomnożyć przez 5. Przykładowo 40 mm na rysunku daje 200 mm w rzeczywistości.

Skala 1:5 oznacza pomniejszenie rysunku, a skala 5:1 oznacza powiększenie. W pierwszym przypadku rzeczywisty przedmiot jest większy od rysunku, w drugim mniejszy.

Skalę stosuje się wtedy, gdy wyrób jest zbyt duży lub zbyt mały, aby narysować go w wymiarach naturalnych. Ułatwia to przedstawienie kształtu i wymiarów kosza lub innego wyrobu.

Ponieważ rysunek jest już 5 razy mniejszy od rzeczywistego przedmiotu. Aby poznać wymiar rzeczywisty, trzeba go powiększyć, czyli pomnożyć przez 5.

Wiązadło to sposób przeplatania materiału plecionkarskiego służący do łączenia, wzmacniania lub ozdabiania elementów wyrobu.

Symbol WX oznacza wiązadło krzyżowe. Literę X można skojarzyć ze skrzyżowaniem pasm.

Ponieważ materiał plecionkarski prowadzony jest w taki sposób, że pasma krzyżują się ze sobą, tworząc układ podobny do znaku X.

Może wzmacniać konstrukcję, stabilizować pręty, łączyć elementy wyrobu oraz pełnić funkcję dekoracyjną.

Najprościej zapamiętać, że litera X oznacza skrzyżowanie, więc WX to wiązadło krzyżowe.

Można je pomylić z wiązadłem pojedynczym, koronkowym lub rombowym, ale tylko wiązadło krzyżowe ma oznaczenie WX.

Krzyżak tworzy początkowy szkielet dna wyrobu. Na nim opiera się dalsze wyplatanie i rozmieszczenie prętów osnowy.

Promieniste ułożenie oznacza, że pręty rozchodzą się od środka ku zewnętrznej krawędzi, podobnie jak promienie koła.

Układ równoległy nie tworzyłby stabilnego środka dna i nie pozwalałby równomiernie rozprowadzić osnowy wokół wyrobu.

Poprawny krzyżak zapewnia stabilność, równy kształt dna i estetyczne rozłożenie splotu.

Krzyżak stosuje się głównie przy wyrobach z dnem okrągłym lub owalnym, takich jak kosze, tace, misy i pojemniki plecione.

Wyplot ażurowy ma widoczne prześwity między elementami plecionki. Dzięki temu wyrób jest lżejszy i często pełni także funkcję dekoracyjną.

Splot kratowy tworzy regularną siatkę przypominającą kratkę. Taki układ naturalnie daje prześwity typowe dla wyplotu ażurowego.

W splocie kratowym między prętami lub taśmami pozostają wolne przestrzenie. W wyplocie pełnym elementy są ułożone gęsto, bez wyraźnych prześwitów.

Stosuje się go w lekkich koszach, osłonach, dekoracjach i elementach, które nie muszą być szczelne. Nadaje wyrobom lekkość i ozdobny charakter.

Kluczowe jest określenie „wyplot ażurowy”. Powinno ono od razu kojarzyć się ze splotem kratowym.

Obręb zamyka i wzmacnia górną krawędź kosza po zakończeniu wyplotu ściany bocznej. Dopiero po uformowaniu całej ściany można prawidłowo zakończyć wyrób.

Krzyżak stanowi podstawę dna kosza i jest jednym z pierwszych elementów konstrukcyjnych. Od jego poprawnego wykonania zależy kształt oraz stabilność dna.

Spałki to pionowe elementy konstrukcyjne, wokół których wyplata się ścianę boczną kosza. Muszą być dobrze osadzone w dnie, aby kosz był trwały.

Po umocowaniu spałek wykonuje się wyplot ściany bocznej. Dopiero po zakończeniu ściany można przystąpić do obrębu.

W koszu bez pałąka górną część kończy się obrębem. W koszu z pałąkiem dodatkowo wykonuje się lub mocuje uchwyt, czyli pałąk.

Najczęstsze błędy to zbyt luźne zakończenie, nierówna linia krawędzi, wystające końcówki prętów i słabe usztywnienie górnej części kosza.

Należy pomnożyć zużycie materiału na jeden wyrób przez liczbę wykonywanych wyrobów. Wynik podaje całkowite zapotrzebowanie materiałowe.

Ponieważ każde siedzisko zużywa taką samą ilość taśmy. Przy większej liczbie siedzisk tę ilość powtarzamy tyle razy, ile jest wyrobów.

Należy wykonać działanie: 25 m × 8 = 200 m. Oznacza to zużycie taśmy na osiem siedzisk.

Tak, w praktyce często dolicza się zapas na przycinanie, odpady lub ewentualne błędy. W zadaniu egzaminacyjnym należy jednak liczyć zgodnie z podanymi danymi.

Zużycie taśmy podano w metrach. Wynik końcowy również powinien być zapisany w metrach.

Należy podzielić liczbę potrzebnych den przez liczbę den możliwych do wykonania z jednej płyty. W tym przypadku 64 ÷ 16 = 4.

Dzielenie stosuje się, ponieważ znamy wydajność jednej płyty i chcemy ustalić, ile takich płyt potrzeba do uzyskania wymaganej liczby elementów.

Oznacza to wydajność materiału, czyli liczbę elementów możliwych do uzyskania z jednej jednostki materiału.

W praktyce wynik należy zaokrąglić w górę, ponieważ do wykonania brakujących elementów potrzebna będzie kolejna płyta.

Można pomnożyć liczbę płyt przez liczbę den z jednej płyty. Jeśli 4 × 16 = 64, wynik jest poprawny.