Pytania pomocnicze - DRM.01

Wierzba amerykanka ma dobrą korowalność, czyli jej kora stosunkowo łatwo oddziela się od drewna. Dzięki temu pozwala uzyskać jasny, równy surowiec do wyrobów plecionkarskich.

Korowalność to zdolność prętów wiklinowych do łatwego oddzielania kory od drewna. Jest ważna przy produkcji wikliny białej.

Korowanie polega na usunięciu kory z prętów wiklinowych. Wykonuje się je po odpowiednim przygotowaniu surowca, np. po moczeniu lub gotowaniu.

Nie wszystkie gatunki wierzb korują się równie łatwo. Gatunek o dobrej korowalności zmniejsza nakład pracy i poprawia jakość uzyskanego materiału.

Wiklinę korowaną stosuje się do wyrobów wymagających estetycznego, jasnego i gładkiego materiału, np. koszy, galanterii koszykarskiej i elementów dekoracyjnych.

Wiklina zielona ma pozostawioną korę, natomiast wiklina korowana jest jej pozbawiona. Wiklina korowana ma jaśniejszy wygląd i inną wartość użytkową.

Wiklinę wycina się po zakończeniu wegetacji, gdy liście całkowicie opadną, a pędy zdrewnieją. Zwykle przypada to na okres jesienno-zimowy.

W czasie wzrostu pędy są zielone, miękkie i zawierają dużo wody. Taki materiał jest mniej trwały i gorzej nadaje się do dalszej obróbki koszykarskiej.

Zdrewnienie oznacza, że pędy zakończyły wzrost, stały się twardsze i bardziej wytrzymałe. Jest to ważny warunek uzyskania dobrej jakości surowca.

Całkowite opadnięcie liści świadczy o zakończeniu okresu wegetacji. Jest to praktyczny sygnał, że pędy można przeznaczyć do zbioru.

Zbyt wczesne cięcie może dać pędy niedojrzałe, słabsze i bardziej podatne na uszkodzenia. Może też pogorszyć jakość materiału plecionkarskiego.

Sama wysokość nie informuje o dojrzałości technologicznej pędów. Ważniejsze jest zakończenie wegetacji, opadnięcie liści i zdrewnienie.

Dłuższe sadzonki lepiej zakotwiczają się w podłożu i są mniej narażone na wypłukanie przez wodę. Ułatwiają też wytworzenie silniejszego systemu korzeniowego.

Należy zapamiętać wartość co najmniej 50 cm. To długość najczęściej stosowana w takich warunkach.

Wiklina na faszynę może być grubsza i mocniejsza, ponieważ służy głównie do umacniania brzegów, skarp i rowów. Wiklina koszykarska musi być bardziej regularna, elastyczna i odpowiednia do wyplatania.

Zrzezy to odcinki pędów wikliny używane jako sadzonki do zakładania plantacji. Z nich wyrastają nowe rośliny.

Kije wiklinowe to mocniejsze pędy, które mogą być stosowane w konstrukcjach plecionkarskich, pracach pomocniczych oraz w zastosowaniach technicznych.

Problemem są okresowe podtopienia, wypłukiwanie gleby, zamulenie oraz słabsza stabilność podłoża. Dlatego dobór odpowiednio długich sadzonek ma duże znaczenie.

Sadzulec służy do wykonywania otworów lub szczelin w glebie, w które umieszcza się sadzonki wikliny. Ułatwia prawidłowe i szybkie sadzenie.

Do wierzby konopianki zalicza się odmiany: królewską i olbrzymią. To najważniejsze skojarzenie egzaminacyjne.

Odmiana wpływa na jakość pędów, ich długość, grubość i elastyczność. Te cechy decydują o przydatności surowca do wyplatania.

Z odmianami konopianki nie należy mylić nazw takich jak płożąca, kozia, kamienna, piaskówka, kaspijska czy czerwona. Właściwe są tylko: królewska i olbrzymia.

Pędy wierzb służą jako podstawowy materiał plecionkarski. Wykonuje się z nich kosze, galanterię koszykarską oraz inne wyroby plecione.

Warto zapamiętać parę pojęć: konopianka królewska i konopianka olbrzymia. W pytaniu testowym należy szukać właśnie tego zestawu.

Polega na ograniczaniu chwastów z wykorzystaniem organizmów żywych lub naturalnych zależności między roślinami, np. konkurencji o światło, wodę i składniki pokarmowe.

Ponieważ działanie opiera się na organizmach żywych, a nie na środkach chemicznych, narzędziach mechanicznych ani czynnikach fizycznych.

Metoda biologiczna wykorzystuje organizmy żywe lub ich oddziaływanie, natomiast chemiczna polega na stosowaniu herbicydów.

Metoda mechaniczna usuwa chwasty za pomocą narzędzi lub maszyn, np. przez pielenie albo bronowanie. Metoda biologiczna wykorzystuje oddziaływanie organizmów żywych.

Zacieniają powierzchnię gleby, konkurują z chwastami o wodę i składniki pokarmowe oraz ograniczają miejsce do kiełkowania chwastów.

Chwasty konkurują z wikliną o wodę, światło i składniki pokarmowe, przez co mogą osłabiać wzrost pędów i obniżać jakość surowca.

Sadzulec służy do sadzenia zrzezów wikliny w przygotowanej glebie. Ułatwia wykonanie otworu lub szczeliny, w którą umieszcza się sadzonkę.

Sadzulec jest narzędziem używanym przy zakładaniu plantacji wikliny. Szpikulec koszykarski stosuje się głównie podczas wyplatania, np. do rozchylania splotów.

Taśmownik służy do przerabiania prętów wiklinowych na taśmy, czyli materiał plecionkarski. Nie wykorzystuje się go do prac polowych przy sadzeniu.

Rozłupnik służy do rozłupywania prętów wiklinowych na części. Jest narzędziem do przygotowania materiału, a nie do zakładania plantacji.

Najczęściej sadzi się zrzezy, czyli odcinki pędów wiklinowych przeznaczone do ukorzenienia. Umieszcza się je w glebie w odpowiednich odstępach.

Ważne są właściwa głębokość sadzenia, odpowiedni rozstaw sadzonek, wilgotność gleby oraz zdrowy materiał sadzeniowy. Błędy na tym etapie wpływają na jakość i plon plantacji.

Wyplot pełny tworzy zwartą powierzchnię bez dużych prześwitów. Stosuje się go tam, gdzie wyrób ma być mocny, stabilny i dobrze osłaniać zawartość.

Splot jodełkowy pozwala uzyskać gęstą, zwartą i dekoracyjną strukturę. Pręty układają się skośnie, tworząc charakterystyczny wzór przypominający jodełkę.

Splot jodełkowy jest zwarty i tworzy pełną powierzchnię, natomiast splot siatkowy ma prześwity i układ przypominający siatkę. Dlatego splot siatkowy nie jest typowym wyborem do wyplotu pełnego.

Wyplot pełny stosuje się m.in. w koszach użytkowych, pojemnikach, ściankach koszy i elementach wymagających szczelności oraz większej wytrzymałości.

Dobór splotu wpływa na sztywność, wytrzymałość, wygląd i funkcję wyrobu. Splot pełny zwiększa stabilność konstrukcji i lepiej chroni zawartość kosza.

Korowalność to zdolność prętów wiklinowych do łatwego oddzielania kory od drewna. Jest ważna przy przygotowaniu wikliny białej.

Ponieważ wykorzystuje naturalne procesy życiowe zachodzące w prętach, głównie krążenie soków. Nie opiera się przede wszystkim na chemii, mikroorganizmach ani wysokiej temperaturze.

Celem moczarkowania jest uzyskanie dobrej korowalności prętów. Dzięki temu kora łatwiej odchodzi podczas korowania.

Moczarkowanie wykorzystuje naturalne procesy fizjologiczne w prętach ustawionych w wodzie. Metoda hydrotermiczna polega na działaniu wody i podwyższonej temperatury, np. gotowaniu lub parowaniu.

Pręty pobierają wodę i uruchamiają procesy wegetacyjne. W efekcie kora zaczyna łatwiej oddzielać się od drewna.

Po zdjęciu kory uzyskuje się wiklinę białą. Jest ona używana do wyrobów koszykarskich wymagających jasnego, estetycznego materiału.

Korowalność to zdolność prętów wiklinowych do łatwego oddzielania kory od drewna. Jest ważna przy przygotowaniu wikliny do dalszego przerobu.

Warzelnia wykorzystuje wodę, parę wodną i wysoką temperaturę. Są to podstawowe czynniki metody hydrotermicznej.

Celem jest rozluźnienie połączenia między korą a drewnem. Dzięki temu pręty można łatwiej korować.

Metoda hydrotermiczna wykorzystuje działanie ciepła i wody. Metoda mikrobiologiczna opierałaby się na działaniu mikroorganizmów, dlatego nie dotyczy warzelni.

Najważniejsze hasła to: warzelnia, gotowanie, parzenie, gorąca woda, para wodna oraz nadawanie korowalności.

Ułatwia usunięcie kory z prętów wiklinowych. Dzięki temu można otrzymać materiał lepiej przygotowany do wyplatania i wykańczania wyrobów.

Splot kostkowy oznacza się symbolem **SC**.

Choć skrót SK wydaje się logiczny od słów „splot kostkowy”, poprawnym oznaczeniem stosowanym w dokumentacji jest **SC**.

Ułatwiają szybkie rozpoznanie rodzaju splotu w dokumentacji, instrukcjach technologicznych i zadaniach egzaminacyjnych.

Splot to sposób przeplatania materiału plecionkarskiego, który wpływa na wygląd, trwałość i konstrukcję wyrobu.

Należy zapamiętać parę: **splot kostkowy — SC**, ponieważ nie zawsze skrót odpowiada oczywistym pierwszym literom nazwy.