Dłutowanie drewna to ręczna operacja obróbki skrawaniem polegająca na usuwaniu materiału za pomocą dłuta stolarskiego. Stosuje się ją szczególnie przy wykonywaniu gniazd, wrębów, czopów, złączy narożnych oraz przy dokładnym dopasowywaniu elementów.
Kiedy wykonuje się dłutowanie?
Dłutowanie pojawia się zwykle po trasowaniu i piłowaniu. Najpierw wyznacza się linie obróbki, potem wykonuje nacięcia piłą, a następnie usuwa zbędny materiał dłutem. Dzięki temu można uzyskać ostre naroża i płaskie powierzchnie, których nie da się łatwo wykonać samym piłowaniem.
Typowa kolejność przy ręcznym wykonywaniu złącza:
- Trasowanie – wyznaczenie kształtu i wymiarów złącza.
- Piłowanie – wykonanie nacięć ograniczających.
- Dłutowanie – usunięcie materiału i oczyszczenie gniazda lub wrębu.
- Montaż – połączenie elementów i kontrola dopasowania.
Zasady poprawnego dłutowania
- dłuto musi być ostre,
- element powinien być stabilnie zamocowany,
- nie należy od razu usuwać zbyt dużej warstwy drewna,
- dłutowanie prowadzi się zgodnie z kierunkiem włókien, gdy jest to możliwe,
- powierzchnie złącza powinny być równe i nieposzarpane.
Znaczenie egzaminacyjne
W pytaniach egzaminacyjnych dłutowanie często odróżnia ręczne wykonanie złącza od obróbki maszynowej, np. frezowania. Jeżeli zadanie dotyczy ręcznego wykonywania gniazda lub złącza, po trasowaniu i piłowaniu najczęściej występuje właśnie dłutowanie.