Kontrola wymiarowa polega na porównaniu rzeczywistych wymiarów wykonanego elementu z wymiarami podanymi w dokumentacji technicznej lub rysunku wykonawczym. W stolarstwie i obróbce drewna jest to podstawowa czynność zapewniająca zgodność wyrobu z projektem.
Kiedy należy kontrolować wymiary?
Wymiary elementu należy sprawdzać szczególnie:
- po ustawieniu maszyny przed rozpoczęciem pracy,
- po wykonaniu elementu próbnego,
- każdorazowo po wymianie narzędzia, np. piły, frezu lub wiertła,
- po zmianie nastaw maszyny,
- gdy zauważono odchyłki, drgania, przypalenia lub nierówną powierzchnię cięcia.
W pytaniach egzaminacyjnych ważna jest zasada: po wymianie narzędzia nie wolno zakładać, że maszyna nadal wykonuje elementy w prawidłowym wymiarze. Nowe narzędzie może mieć inną grubość, średnicę, stopień zużycia albo zostać zamontowane z minimalnym przesunięciem.
Czym wykonuje się kontrolę?
Do kontroli wymiarów stosuje się m.in.:
- miarę zwijaną,
- przymiar stalowy,
- suwmiarkę,
- kątownik stolarski,
- sprawdziany i szablony.
Dobór narzędzia pomiarowego zależy od wymaganej dokładności oraz rodzaju elementu.
Znaczenie kontroli
Regularna kontrola wymiarowa ogranicza liczbę braków produkcyjnych, zmniejsza straty materiałowe i zapobiega montażowi niepasujących części. W pracy operatora pilarki kontrola po wymianie narzędzia jest szczególnie ważna, ponieważ szerokość rzazu i ustawienie piły wpływają bezpośrednio na końcowy wymiar elementu.