Okucia zabezpieczające to grupa okuć stosowanych w wyrobach stolarskich i meblarskich w celu ochrony elementów przed uszkodzeniem, zabrudzeniem, nadmiernym zużyciem albo niekontrolowanym otwarciem. Nie służą głównie do łączenia części, chwytania frontu ani zamykania zamkiem, lecz do zabezpieczenia konstrukcji lub powierzchni.
Przykłady okuć zabezpieczających
Do tej grupy zalicza się m.in.:
- szyldziki i tarczki podkluczowe chroniące okolice otworu klucza przed wycieraniem i uszkodzeniami,
- odbojniki drzwiowe i meblowe,
- narożniki ochronne,
- ograniczniki otwarcia,
- zabezpieczenia przed samoczynnym wysunięciem lub uderzeniem elementów.
Element pokazany na rysunku to ozdobna osłona otworu na klucz, czyli rodzaj szyldzika lub tarczki kluczowej. Jego zadaniem jest ochrona drewna lub okleiny wokół otworu przed ścieraniem przez klucz, dlatego należy do okuć zabezpieczających.
Jak odróżnić od innych grup okuć?
- Okucia zamykające umożliwiają zamknięcie, np. zamki, zasuwki, zatrzaski.
- Okucia uchwytowe służą do chwytania i przesuwania, np. uchwyty, gałki.
- Okucia łączące łączą elementy konstrukcji, np. zawiasy, złącza, kątowniki.
- Okucia zabezpieczające chronią wyrób lub jego części przed uszkodzeniem albo nadmiernym zużyciem.
W pytaniach egzaminacyjnych warto zwracać uwagę na funkcję elementu. Jeśli okucie osłania, chroni lub ogranicza uszkodzenia, najczęściej należy do grupy okuć zabezpieczających.