Paczenie drewna to niepożądana zmiana kształtu elementu drewnianego, np. wygięcie, skręcenie, łódkowanie lub zwichrowanie. Powstaje najczęściej wskutek nierównomiernego kurczenia się i pęcznienia drewna pod wpływem zmian wilgotności.
Dlaczego drewno się paczy?
Drewno jest materiałem higroskopijnym, czyli pobiera i oddaje wilgoć z otoczenia. Gdy wilgotność się zmienia, drewno zmienia swoje wymiary. Największe zmiany zachodzą w poprzek włókien, a najmniejsze wzdłuż włókien.
Paczenie może wystąpić, gdy:
- element ma zbyt dużą wilgotność lub został źle wysuszony,
- jedna strona drewna szybciej wysycha niż druga,
- układ słojów sprzyja odkształceniom,
- płyta lub deska jest szeroka i ma małe usztywnienie,
- element został niewłaściwie składowany.
Jak ogranicza się paczenie?
W stolarstwie stosuje się kilka rozwiązań ograniczających paczenie:
- prawidłowe suszenie drewna,
- sezonowanie i właściwe magazynowanie,
- klejenie elementów z odpowiednim układem słojów,
- stosowanie listew poprzecznych lub konstrukcji ramowych,
- zabezpieczanie powierzchni powłokami ochronnymi.
Znaczenie w wyrobach stolarskich
Paczenie pogarsza wygląd i funkcjonalność wyrobu. Może powodować niedomykanie drzwiczek, nierówność blatów, szczeliny w połączeniach oraz trudności montażowe.
Najważniejsze na egzaminie
Jeżeli element z drewna litego ma dodatkowe listwy poprzeczne, to ich zadaniem jest najczęściej ograniczenie paczenia i stabilizacja kształtu, a nie zmiana grubości ani całkowite zatrzymanie pęcznienia drewna.