Tolerancja określa dopuszczalny zakres odchylenia wymiaru rzeczywistego od wymiaru nominalnego. W praktyce oznacza to, że element nie musi mieć wymiaru idealnego, ale musi mieścić się w ustalonych granicach.
Pasowanie określa wzajemną zależność wymiarów dwóch współpracujących części, np. kołka i otworu. Od pasowania zależy, czy połączenie będzie luźne, ciasne czy pośrednie.
Przykład oznaczenia na rysunku
Zapis typu:
Ø8 H4/h4
oznacza:
- Ø8 – średnicę nominalną 8 mm,
- H4 – pole tolerancji otworu,
- h4 – pole tolerancji wałka, trzpienia lub kołka,
- razem zapis określa tolerancję i pasowanie współpracujących elementów.
W pytaniach egzaminacyjnych taki zapis nie oznacza długości kołka ani głębokości wiercenia. Odnosi się do dokładności wykonania średnicy otworu i kołka oraz ich wzajemnego dopasowania.
Znaczenie w meblarstwie
W połączeniach kołkowych tolerancje są ważne, ponieważ wpływają na:
- łatwość montażu,
- sztywność połączenia,
- możliwość klejenia,
- brak luzów po złożeniu mebla,
- trwałość połączenia.
Zbyt luźne pasowanie może powodować niestabilność konstrukcji, a zbyt ciasne może utrudnić montaż lub doprowadzić do pęknięcia elementu.