Wstawki drewniane

Słownik kwalifikacji DRM.03 - Wytwarzanie prostych wyrobów z drewna i materiałów drewnopochodnych

Czym są wstawki drewniane?

Wstawki drewniane to dopasowane kawałki drewna używane do uzupełniania większych ubytków w elementach drewnianych, szczególnie w meblach zabytkowych. Stosuje się je wtedy, gdy ubytek ma znaczenie konstrukcyjne lub znajduje się w widocznym miejscu, np. na krawędzi blatu, nogi, ramy albo płyty wierzchniej.

Kiedy stosuje się wstawki?

Wstawki wykonuje się, gdy:
- ubytek jest zbyt duży na szpachlówkę lub wosk,
- uszkodzona jest krawędź elementu,
- naprawa ma być trwała i estetyczna,
- mebel jest zabytkowy i należy zachować charakter materiału,
- element wykonany jest z litego drewna.

Przykład: wyszczerbioną krawędź płyty wierzchniej dębowej komody najlepiej naprawić przez wstawienie fragmentu drewna dębowego, a nie przez zalanie ubytku woskiem czy zaszpachlowanie.

Dobór materiału

Wstawka powinna być wykonana z drewna:
- tego samego gatunku, np. dąb do mebla dębowego,
- o podobnym usłojeniu,
- o zbliżonej barwie i wieku, jeśli to możliwe,
- odpowiednio wysuszonego.

Dzięki temu naprawa jest mniej widoczna i lepiej pracuje razem z oryginalnym elementem.

Podstawowe etapy wykonania

  1. Oczyścić i wyrównać uszkodzone miejsce.
  2. Nadać ubytkowi regularny kształt ułatwiający dopasowanie wstawki.
  3. Przygotować wstawkę z odpowiedniego drewna.
  4. Dopasować ją do kształtu ubytku.
  5. Wkleić, docisnąć i pozostawić do związania kleju.
  6. Obrównać, oszlifować i wykończyć powierzchnię zgodnie z wyglądem mebla.

Dlaczego nie szpachlówka lub wosk?

Szpachlówka i wosk nadają się głównie do drobnych rys, szczelin i niewielkich ubytków. Na krawędzi blatu byłyby mniej trwałe, łatwo mogłyby się wykruszyć i wyglądałyby nienaturalnie. W meblach zabytkowych ważna jest naprawa zgodna z materiałem oryginału.