Odkształcenia drewna litego to zmiany kształtu elementów drewnianych, które powstają najczęściej wskutek nierównomiernego skurczu, pęcznienia lub naprężeń wewnętrznych. Drewno lite, w przeciwieństwie do wielu materiałów drewnopochodnych, silnie reaguje na wilgotność i naturalną budowę anatomiczną.
Najczęstsze rodzaje odkształceń
Do typowych odkształceń zalicza się:
- paczenie - ogólna zmiana kształtu elementu,
- łódkowanie - wygięcie deski na szerokości,
- wichrowanie - skręcenie elementu względem osi,
- wygięcie podłużne - odchylenie od linii prostej na długości,
- skręcanie - obrót końców elementu względem siebie.
Przyczyny odkształceń
Odkształcenia mogą być spowodowane przez:
- skomplikowany lub skręcony układ włókien,
- nierównomierną wilgotność drewna,
- niewłaściwe suszenie,
- naprężenia wzrostowe,
- nieprawidłowe składowanie tarcicy,
- obecność sęków i zaburzeń przebiegu włókien.
Dlaczego drewno lite się paczy?
Drewno kurczy się i pęcznieje różnie w zależności od kierunku anatomicznego. Skurcz styczny jest zwykle większy niż promieniowy, dlatego deski mogą się wyginać. Jeśli dodatkowo włókna są zawiłe lub skręcone, element łatwiej ulega deformacji.
Jak ograniczać odkształcenia?
Aby zmniejszyć ryzyko odkształceń, należy stosować drewno odpowiednio wysuszone, prawidłowo je składować, dobierać elementy o prostym przebiegu włókien oraz unikać materiału z dużą liczbą wad. W produkcji ważne jest także zachowanie właściwej wilgotności użytkowej drewna.