Suwmiarka z noniuszem to przyrząd pomiarowy stosowany do dokładnego mierzenia wymiarów zewnętrznych, wewnętrznych oraz głębokości. W obróbce drewna i materiałów drewnopochodnych używa się jej m.in. do kontroli średnicy otworów, gniazd, czopów, kołków i grubości elementów.
Dokładność pomiaru
Typowa suwmiarka z noniuszem umożliwia pomiar z dokładnością do 0,1 mm, a niektóre modele do 0,05 mm lub 0,02 mm. Dlatego nadaje się do pomiarów dokładniejszych niż te wykonywane taśmą mierniczą lub miarą stolarską.
Budowa suwmiarki
Podstawowe części suwmiarki to:
- szczęki zewnętrzne do pomiaru grubości i średnic zewnętrznych,
- szczęki wewnętrzne do pomiaru średnic otworów i gniazd,
- głębokościomierz do pomiaru głębokości otworów lub rowków,
- podziałka główna,
- noniusz, czyli dodatkowa skala pozwalająca odczytać części milimetra.
Pomiar średnicy gniazda
Aby zmierzyć średnicę gniazda, należy użyć szczęk wewnętrznych suwmiarki. Szczęki wprowadza się do gniazda, delikatnie rozsuwając je do zetknięcia ze ściankami. Następnie odczytuje się wynik z podziałki głównej i noniusza.
Dlaczego nie inne przyrządy?
- Taśma miernicza i miara stolarska są zbyt mało dokładne do pomiaru z dokładnością 0,1 mm.
- Mikrometr talerzykowy służy głównie do bardzo dokładnych pomiarów grubości lub średnic zewnętrznych, ale nie jest typowym narzędziem do pomiaru średnicy gniazda.
W pytaniach egzaminacyjnych, gdy pojawia się pomiar średnicy otworu lub gniazda z dokładnością do 0,1 mm, najczęściej właściwą odpowiedzią jest suwmiarka z noniuszem.