Wgłębienie kuliste to zagłębienie w elemencie, którego powierzchnia ma kształt części kuli. Na rysunku technicznym w przekroju takie wgłębienie najczęściej wygląda jak łuk półokręgu lub fragment okręgu, ale opisuje ono kształt przestrzenny, czyli kulisty.
Jak rozpoznać wgłębienie kuliste na przekroju?
Cechy charakterystyczne:
- przekrój wgłębienia ma zarys łukowy, zwykle zbliżony do półokręgu,
- podany jest promień, np. R15, oznaczający promień powierzchni kulistej,
- oś symetrii przechodzi przez środek wgłębienia,
- dno nie jest płaskie, tylko zaokrąglone.
W pytaniach egzaminacyjnych trzeba odróżnić kształt przekroju od kształtu przestrzennego. Jeśli na przekroju widoczny jest półokrąg, nie oznacza to automatycznie, że wgłębienie jest tylko łukowe. W elemencie przestrzennym taki zarys może oznaczać wgłębienie kuliste.
Różnica względem innych wgłębień
- Wgłębienie kuliste - powierzchnia jest częścią kuli, przekrój ma łuk kołowy.
- Wgłębienie walcowe - ma pionowe ścianki i zwykle płaskie dno albo dno wynikające z narzędzia.
- Wgłębienie owalne - ma kształt wydłużony, eliptyczny.
- Wgłębienie łukowe - określenie odnosi się raczej do zarysu łuku, a nie pełnego kształtu przestrzennego.
Zapamiętaj
Jeżeli na przekroju wgłębienia widoczny jest regularny łuk z oznaczeniem promienia, np. R15, a wgłębienie jest symetryczne, to w kontekście kształtu przestrzennego najczęściej chodzi o wgłębienie kuliste.