Wydajność tarcicy określa, jaka część materiału wyjściowego zostanie wykorzystana jako materiał netto w gotowym wyrobie. Podaje się ją najczęściej w procentach. Pozostała część to straty powstające podczas obróbki, np. przy piłowaniu, struganiu, wyrównywaniu, formatowaniu, usuwaniu wad drewna lub wykonywaniu elementów o określonych wymiarach.
Wzór
Jeżeli znana jest ilość materiału netto i wydajność, ilość tarcicy brutto oblicza się ze wzoru:
tarcica brutto = tarcica netto / wydajność
Wydajność procentową należy zamienić na ułamek dziesiętny:
- 50% = 0,50
- 60% = 0,60
- 75% = 0,75
Przykład egzaminacyjny
Do wykonania jednej szafki potrzeba 0,01 m³ tarcicy netto. Należy wykonać 10 sztuk.
Najpierw oblicza się ilość netto:
10 × 0,01 m³ = 0,10 m³
Wydajność wynosi 50%, czyli 0,50.
Następnie oblicza się ilość tarcicy do przygotowania:
0,10 m³ / 0,50 = 0,20 m³
Oznacza to, że należy przygotować 0,2 m³ tarcicy nieobrzynanej.
Ważne na egzaminie
Nie należy mnożyć ilości netto przez procent wydajności. Wydajność informuje, jaka część materiału wejściowego stanie się wyrobem, dlatego przy obliczaniu zapotrzebowania brutto ilość netto dzieli się przez wydajność.