Efektywność materiałowa określa, jaka część materiału wyjściowego zostaje wykorzystana jako gotowy wyrób lub element netto. W przetwórstwie drewna jest to ważne przy planowaniu zakupu tarcicy, ponieważ część materiału zostaje utracona podczas obróbki.
Straty mogą wynikać z:
- rzazów piły,
- strugania i frezowania,
- usuwania wad drewna,
- docinania na wymiar,
- naddatków technologicznych.
Wzór
Jeżeli znana jest objętość netto elementów oraz efektywność, ilość materiału do zamówienia oblicza się ze wzoru:
ilość materiału = objętość netto / efektywność
Efektywność procentową należy zamienić na ułamek dziesiętny:
- 60% = 0,60
- 75% = 0,75
- 80% = 0,80
Przykład
Objętość netto elementów wynosi 4 m³, a efektywność materiałowa wynosi 60%.
Obliczenie:
4 m³ / 0,60 = 6,667 m³
Oznacza to, że należy zamówić około 6,667 m³ tarcicy.
Ważne na egzaminie
Nie należy mnożyć objętości netto przez 60%. Efektywność mówi, że gotowy wyrób stanowi tylko część materiału wejściowego, dlatego potrzebną ilość tarcicy oblicza się przez dzielenie przez efektywność.