Połączenie czopowo-gniazdowe to klasyczne złącze stolarskie stosowane w konstrukcjach mebli szkieletowych, np. krzesłach, stołach, taboretach i ramach. Składa się z dwóch współpracujących elementów:
- czopa – występu, który wykonuje się na końcu jednego elementu,
- gniazda – zagłębienia lub otworu, do którego czop jest wprowadzany.
Połączenie może być dodatkowo klejone, kołkowane lub wzmacniane mechanicznie.
Gdzie wykonuje się czop, a gdzie gniazdo?
W wyrobach takich jak taboret bardzo ważne jest rozróżnienie, na którym elemencie wykonuje się daną operację. Zazwyczaj:
- gniazda wykonuje się w nogach taboretu, krzesła lub stołu,
- czopy wykonuje się na elementach łączących, np. poprzeczkach, oskrzyniach, szczeblinach lub ryglach.
Dlatego w procesie obróbki maszynowej nóg taboretu można wykonywać np. cięcie wzdłużne, cięcie poprzeczne i gniazda, ale nie wykonuje się na nich czopów, jeśli konstrukcja przewiduje osadzenie w nogach elementów łączących.
Typowe operacje technologiczne
Przy przygotowaniu elementów do połączenia czopowo-gniazdowego wykonuje się m.in.:
- rozkrój materiału na wymiary,
- struganie i wyrównywanie powierzchni,
- trasowanie miejsc połączeń,
- wykonywanie gniazd, np. dłutowaniem, frezowaniem lub wierceniem,
- wykonywanie czopów, np. frezowaniem, piłowaniem lub czopiarką,
- pasowanie i klejenie złącza.
Wskazówka egzaminacyjna
Jeśli pytanie dotyczy nóg mebla, sprawdź, czy są one elementem przyjmującym inne części konstrukcji. W takim przypadku najczęściej wykonuje się w nich gniazda, a czopy wykonuje się na elementach dochodzących do nóg.