chmod i uprawnienia w Linux

chmod to polecenie systemu Linux służące do zmiany uprawnień plików i katalogów. Uprawnienia określają, kto może plik odczytać, zapisać lub uruchomić.

Rodzaje uprawnień

Najważniejsze symbole uprawnień to:
- r — odczyt, czyli read,
- w — zapis, czyli write,
- x — wykonanie, czyli execute.

Uprawnienia można nadawać różnym grupom użytkowników:
- u — właściciel pliku,
- g — grupa,
- o — inni użytkownicy,
- a — wszyscy, czyli user, group i others.

Zmiana uprawnień metodą symboliczną

Polecenie chmod może działać z zapisem symbolicznym:

chmod a+w plik.txt

Oznacza to: dodaj prawo zapisu (+w) wszystkim użytkownikom (a). Inne uprawnienia, np. odczyt lub wykonanie, nie są zmieniane.

Analogicznie:

chmod o-r plik.txt

odbiera prawo odczytu innym użytkownikom.

Opcja -R

Opcja -R oznacza działanie rekurencyjne, czyli zastosowanie zmiany do katalogu oraz jego całej zawartości:

chmod -R a+w /usr/share

To polecenie dodaje prawo zapisu wszystkim użytkownikom do wszystkich plików i katalogów wewnątrz /usr/share, nie odbierając ani nie zmieniając pozostałych uprawnień.

Ważne na egzaminie

W pytaniach egzaminacyjnych trzeba zwracać uwagę na:
- + — dodaje uprawnienie,
- - — odbiera uprawnienie,
- a — wszyscy użytkownicy,
- -R — działanie rekurencyjne.

Dlatego poprawne polecenie dla dodania zapisu wszystkim użytkownikom w całym katalogu to chmod -R a+w /usr/share.