System szesnastkowy

System szesnastkowy to system liczbowy o podstawie 16. Jest często używany w informatyce, ponieważ wygodnie zapisuje wartości binarne, adresy pamięci, porty wejścia/wyjścia oraz kody maszynowe.

Cyfry w systemie szesnastkowym

W systemie dziesiętnym używamy cyfr od 0 do 9. W systemie szesnastkowym używa się:

• cyfr: 0, 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9,
• liter: A, B, C, D, E, F.

Litery oznaczają wartości:

• A = 10,
• B = 11,
• C = 12,
• D = 13,
• E = 14,
• F = 15.

Zamiana liczby szesnastkowej na dziesiętną

Każdą cyfrę mnoży się przez odpowiednią potęgę liczby 16, licząc od prawej strony.

Przykład: 0094 w systemie szesnastkowym:

• 4 × 16^0 = 4,
• 9 × 16^1 = 144,
• 0 × 16^2 = 0,
• 0 × 16^3 = 0.

Suma: 144 + 4 = 148.

Drugi przykład: 009F:

• F = 15,
• 15 × 16^0 = 15,
• 9 × 16^1 = 144.

Suma: 144 + 15 = 159.

Dlatego zakres 0094-009F w systemie szesnastkowym odpowiada zakresowi 148-159 w systemie dziesiętnym.

Ważne na egzaminie

Zera z lewej strony, np. w zapisie 0094, nie zmieniają wartości liczby. Służą głównie do zachowania stałej długości zapisu, np. przy adresach sprzętowych.