Gmina to podstawowa i najważniejsza jednostka samorządu terytorialnego w Polsce. Jest najbliżej mieszkańców i wykonuje zadania publiczne o znaczeniu lokalnym, czyli takie, które dotyczą codziennego życia wspólnoty mieszkańców.
W pytaniach egzaminacyjnych warto zapamiętać: najważniejszą jednostką administracji samorządowej jest gmina.
Miejsce gminy w samorządzie terytorialnym
Samorząd terytorialny w Polsce działa na trzech poziomach:
- gmina – poziom podstawowy,
- powiat – poziom ponadgminny,
- województwo – poziom regionalny.
Gmina jest podstawą tego systemu, ponieważ realizuje najwięcej spraw bezpośrednio dotyczących mieszkańców.
Zadania gminy
Do typowych zadań gminy należą m.in.:
- prowadzenie spraw meldunkowych i ewidencji ludności,
- gospodarka komunalna,
- lokalne drogi, place i organizacja ruchu,
- wodociągi, kanalizacja i utrzymanie czystości,
- szkoły podstawowe i przedszkola,
- pomoc społeczna,
- planowanie przestrzenne,
- kultura, sport i rekreacja na poziomie lokalnym.
Organy gminy
Organami gminy są:
- rada gminy – organ stanowiący i kontrolny,
- wójt, burmistrz albo prezydent miasta – organ wykonawczy.
W zależności od rodzaju gminy organ wykonawczy nosi inną nazwę. W gminie wiejskiej jest to najczęściej wójt, w miejskiej burmistrz, a w dużych miastach prezydent miasta.
Najważniejsze do zapamiętania
Na egzaminie odpowiedź „miasto” może być myląca. Miasto nie jest odrębnym poziomem samorządu terytorialnego. Może być formą gminy, np. gminą miejską. Dlatego poprawna odpowiedź to gmina, a nie miasto.