Co to jest norma prawna?
Norma prawna to reguła postępowania ustanowiona lub uznana przez państwo, wynikająca z obowiązujących aktów prawnych. Określa, jak adresat normy powinien się zachować w określonej sytuacji.
W pytaniu egzaminacyjnym chodzi o to, że jeżeli dana norma znajduje się w akcie prawnym wydanym przez uprawniony organ państwa, np. Sejm, Prezydenta RP, Radę Ministrów lub ministra, to jest to norma prawna, a nie norma etyczna, duchowa czy socjalna.
Cechy normy prawnej
Norma prawna:
- pochodzi od uprawnionego organu państwa,
- jest zawarta w źródłach prawa, np. ustawie lub rozporządzeniu,
- ma charakter ogólny i abstrakcyjny,
- jej przestrzeganie może być egzekwowane przez państwo,
- za jej naruszenie mogą grozić sankcje prawne.
Przykład
Przepis ustawy stanowi, że obywatel ma obowiązek złożyć deklarację podatkową w określonym terminie. Wynikająca z tego reguła zachowania jest normą prawną, ponieważ została ustanowiona w akcie prawnym i może być egzekwowana przez państwo.
Norma prawna a inne normy
Normy prawne należy odróżniać od innych norm społecznych:
- normy etyczne wynikają z ocen moralnych,
- normy religijne lub duchowe wynikają z zasad wiary,
- normy obyczajowe wynikają z tradycji i zwyczajów,
- normy prawne wynikają z obowiązującego prawa.
Na egzaminie należy zapamiętać: normy określone w aktach prawnych wydanych przez organy wskazane w Konstytucji to normy prawne.