Ograniczone prawa rzeczowe to prawa do cudzej rzeczy, które dają uprawnionemu tylko określony, ograniczony zakres korzystania z rzeczy albo zabezpieczenia wierzytelności. Są słabsze niż własność, ponieważ właściciel nadal pozostaje właścicielem rzeczy.
Katalog ograniczonych praw rzeczowych
Zgodnie z Kodeksem cywilnym do ograniczonych praw rzeczowych zalicza się:
- użytkowanie,
- służebność,
- zastaw,
- spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu,
- hipotekę.
W pytaniu egzaminacyjnym pojawiają się: zastaw, służebność i hipoteka — wszystkie są ograniczonymi prawami rzeczowymi.
Przykłady
Zastaw służy zabezpieczeniu wierzytelności na rzeczy ruchomej, np. na samochodzie lub sprzęcie.
Hipoteka zabezpiecza wierzytelność na nieruchomości, np. kredyt mieszkaniowy wpisany do księgi wieczystej.
Służebność pozwala korzystać z cudzej nieruchomości w określony sposób, np. przechodzić lub przejeżdżać przez działkę sąsiada.
Ważne rozróżnienie
Własność nie jest ograniczonym prawem rzeczowym. Jest najszerszym prawem rzeczowym, które daje właścicielowi możliwość korzystania z rzeczy, pobierania z niej pożytków i rozporządzania nią w granicach prawa.
Jak zapamiętać?
Jeżeli prawo dotyczy cudzej rzeczy i daje tylko określone uprawnienia, najczęściej jest to ograniczone prawo rzeczowe. Jeżeli ktoś ma pełne prawo do rzeczy, mówimy o własności.