Czym jest rozporządzenie?
Rozporządzenie to normatywny akt prawny wydawany przez upoważniony organ państwa na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania. Jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa, czyli może nakładać obowiązki i przyznawać prawa obywatelom, przedsiębiorcom oraz instytucjom.
Najważniejsze cechy rozporządzenia
Rozporządzenie:
- musi mieć podstawę w ustawie,
- służy wykonaniu ustawy, czyli doprecyzowuje jej przepisy techniczne lub organizacyjne,
- nie może być sprzeczne z ustawą ani wykraczać poza zakres upoważnienia,
- jest aktem niższego rzędu niż ustawa,
- zawiera przepisy generalne i abstrakcyjne, czyli skierowane do określonej kategorii adresatów i powtarzalnych sytuacji.
Kto może wydać rozporządzenie?
Rozporządzenia mogą wydawać tylko organy wskazane w Konstytucji i ustawach, np.:
- Rada Ministrów,
- Prezes Rady Ministrów,
- ministrowie,
- Prezydent RP,
- Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji.
Przykład
Ustawa może określać ogólne zasady prowadzenia dokumentacji, a rozporządzenie doprecyzowuje wzory formularzy, terminy, sposób składania dokumentów lub wymagania techniczne.
Jak odróżnić rozporządzenie od innych aktów?
W pytaniach egzaminacyjnych kluczowe są słowa: szczegółowe upoważnienie ustawowe oraz realizacja ustawy. Jeśli akt jest wydany właśnie na podstawie ustawy w celu jej wykonania, chodzi o rozporządzenie, a nie ustawę, uchwałę czy zarządzenie.