Użytkowanie to ograniczone prawo rzeczowe, które polega na tym, że uprawniona osoba może korzystać z cudzej rzeczy oraz pobierać z niej pożytki. Oznacza to, że właścicielem rzeczy pozostaje ktoś inny, ale użytkownik ma prawo jej używać i czerpać z niej korzyści.
Na czym polega użytkowanie?
Użytkownik może:
- korzystać z rzeczy zgodnie z jej przeznaczeniem,
- pobierać pożytki naturalne, np. owoce z sadu,
- pobierać pożytki cywilne, np. czynsz z wynajmowanej nieruchomości, jeśli zakres użytkowania to obejmuje.
Przykład: właściciel działki ustanawia użytkowanie na rzecz innej osoby. Ta osoba może korzystać z działki i zbierać plony, ale nie staje się jej właścicielem.
Użytkowanie a własność
Własność daje najszersze uprawnienia do rzeczy: posiadanie, korzystanie, rozporządzanie, np. sprzedaż. Użytkowanie jest węższe — użytkownik może korzystać z rzeczy i pobierać pożytki, ale co do zasady nie może jej sprzedać, bo nie jest właścicielem.
Użytkowanie a inne prawa
W pytaniach egzaminacyjnych użytkowanie łatwo pomylić z innymi ograniczonymi prawami rzeczowymi:
- służebność — umożliwia korzystanie z cudzej nieruchomości w określonym zakresie, np. przejazd przez działkę,
- hipoteka — zabezpiecza wierzytelność na nieruchomości,
- zastaw — zabezpiecza wierzytelność najczęściej na rzeczy ruchomej.
Najważniejsze do zapamiętania
Jeśli w pytaniu występuje sformułowanie: prawo do korzystania z cudzej rzeczy i czerpania z niej korzyści, chodzi o użytkowanie.