Czym jest wykładnia prawa?
Wykładnia prawa to ustalanie właściwego znaczenia przepisów prawnych. Stosuje się ją wtedy, gdy trzeba wyjaśnić, jak rozumieć dany przepis i jak zastosować go w konkretnej sytuacji.
W pytaniach egzaminacyjnych często pojawia się podział wykładni ze względu na podmiot, który jej dokonuje.
Rodzaje wykładni ze względu na podmiot
- Wykładnia autentyczna - dokonywana przez ten sam organ, który ustanowił dany akt prawny, czyli przez prawodawcę. Może być zawarta bezpośrednio w treści aktu normatywnego. To właśnie o nią chodzi w pytaniu: interpretacja przeprowadzana przez ustawodawcę w akcie normatywnym jest interpretacją autentyczną.
- Wykładnia legalna - dokonywana przez organ, któremu prawo przyznało kompetencję do wiążącego interpretowania przepisów.
- Wykładnia sądowa - dokonywana przez sądy podczas rozpatrywania spraw.
- Wykładnia doktrynalna - dokonywana przez przedstawicieli nauki prawa, np. autorów komentarzy, podręczników i opracowań prawniczych.
Ważne rozróżnienie egzaminacyjne
Nie należy mylić wykładni autentycznej z legalną. Autentyczna pochodzi od twórcy przepisu, natomiast legalna od organu upoważnionego do interpretacji, który niekoniecznie jest twórcą aktu.
Przykład
Jeżeli ustawodawca w ustawie zamieszcza przepis wyjaśniający, jak należy rozumieć użyte w niej pojęcie, jest to przykład wykładni autentycznej.
Zapamiętaj
Ustawodawca wyjaśnia własny akt prawny = wykładnia autentyczna.