Wywłaszczenie nieruchomości to pozbawienie albo ograniczenie prawa własności, użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego do nieruchomości na podstawie decyzji administracyjnej. Jest to środek wyjątkowy, stosowany tylko wtedy, gdy nieruchomość jest potrzebna do realizacji celu publicznego.
Na czyją korzyść można wywłaszczyć nieruchomość?
Wywłaszczenie może nastąpić wyłącznie na rzecz:
- Skarbu Państwa,
- jednostki samorządu terytorialnego, np. gminy, powiatu lub województwa.
Nie przeprowadza się wywłaszczenia na korzyść osoby fizycznej, spółki prawa handlowego ani stowarzyszenia, nawet jeśli podmioty te realizują określone zadania. W pytaniach egzaminacyjnych należy więc kojarzyć wywłaszczenie z interesem publicznym i podmiotami publicznoprawnymi.
Kiedy wywłaszczenie jest dopuszczalne?
Wywłaszczenie jest możliwe, gdy:
- nieruchomość jest niezbędna do realizacji celu publicznego,
- celu tego nie można osiągnąć w inny sposób,
- nie udało się nabyć nieruchomości w drodze umowy,
- właścicielowi przysługuje słuszne odszkodowanie.
Przykład
Gmina potrzebuje gruntu pod budowę drogi publicznej. Jeśli nie uda się wykupić działki od właściciela, może zostać wszczęte postępowanie wywłaszczeniowe. Wywłaszczenie następuje wtedy na korzyść gminy jako jednostki samorządu terytorialnego.
Zapamiętaj
Najważniejsza zasada egzaminacyjna: wywłaszczenie nieruchomości może być dokonane na rzecz Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego.