Niedobory naturalne

Czym są niedobory naturalne?

Niedobory naturalne to ubytki składników majątku, które powstają z przyczyn normalnych i trudnych do całkowitego uniknięcia, np. wskutek wysychania, parowania, kruszenia, rozsypywania lub innych naturalnych właściwości towarów i materiałów.

W rachunkowości ważne jest rozróżnienie, czy niedobór mieści się w ustalonych normach i limitach. Jeżeli tak, uznaje się go za niedobór naturalny, czyli gospodarczo uzasadniony.

Przykłady niedoborów naturalnych

Do niedoborów naturalnych można zaliczyć m.in.:
- ubytek masy owoców i warzyw podczas przechowywania,
- parowanie paliw lub alkoholu,
- wysychanie materiałów sypkich,
- kruszenie lub rozsypywanie towarów podczas magazynowania,
- utratę wilgotności produktów.

Księgowanie niedoborów naturalnych

Jeżeli niedobór naturalny mieści się w normach i limitach, nie traktuje się go jako straty nadzwyczajnej ani pozostałego kosztu operacyjnego. W przypadku towarów taki niedobór zwiększa koszt sprzedanych towarów.

W pytaniach egzaminacyjnych należy zapamiętać zasadę:

Niedobór naturalny towarów mieszczący się w normach księguje się w ciężar konta Wartość sprzedanych towarów w cenach zakupu.

Niedobór naturalny a niedobór zawiniony

Niedobór naturalny wynika z normalnych procesów gospodarczych. Natomiast niedobór zawiniony powstaje np. przez kradzież, błąd pracownika, niewłaściwe przechowywanie lub zaniedbanie. Takie niedobory rozlicza się inaczej, często przez konto rozrachunków z osobami odpowiedzialnymi albo pozostałe koszty operacyjne.

Znaczenie norm

Normy ubytków powinny być ustalone wewnętrznie w jednostce, np. w instrukcji magazynowej. Tylko niedobory mieszczące się w tych normach można uznać za naturalne.