Rozliczenia gotówkowe i bezgotówkowe

W rachunkowości i obrocie gospodarczym płatności dzieli się przede wszystkim na gotówkowe i bezgotówkowe. Podział ten jest ważny, ponieważ wpływa na sposób dokumentowania operacji, obieg pieniędzy oraz kontrolę płatności.

Rozliczenia gotówkowe

Rozliczenia gotówkowe polegają na przekazaniu pieniędzy w formie gotówki. Mogą być dokonywane bezpośrednio między stronami albo za pośrednictwem instytucji, np. poczty.

Przykłady rozliczeń gotówkowych:
- zapłata gotówką w kasie,
- wpłata lub wypłata gotówki,
- przekaz pocztowy,
- pobranie pocztowe lub kurierskie, jeśli zapłata następuje gotówką.

Rozliczenia bezgotówkowe

Rozliczenia bezgotówkowe odbywają się bez fizycznego przekazywania gotówki. Najczęściej polegają na przeksięgowaniu środków między rachunkami bankowymi.

Przykłady rozliczeń bezgotówkowych:
- polecenie przelewu,
- polecenie zapłaty,
- karta płatnicza,
- czek rozrachunkowy,
- akredytywa bankowa.

Znaczenie dla egzaminu

W zadaniach egzaminacyjnych często trzeba rozpoznać, czy dana forma płatności jest gotówkowa czy bezgotówkowa. Jeśli instrument wymaga rachunku bankowego i polega na transferze środków między kontami, zwykle jest bezgotówkowy. Jeśli wiąże się z przekazaniem pieniędzy w gotówce, np. przez pocztę, zalicza się go do rozliczeń gotówkowych.

Przykład

Polecenie przelewu to rozliczenie bezgotówkowe, ponieważ bank przenosi środki z rachunku płatnika na rachunek odbiorcy. Przekaz pocztowy jest natomiast kojarzony z rozliczeniem gotówkowym.