Układ kalkulacyjny kosztów

Układ kalkulacyjny kosztów pokazuje koszty według miejsc ich powstawania i związku z wytwarzanym produktem lub usługą. Jest szczególnie ważny w firmach produkcyjnych, ponieważ pozwala ustalić koszt wytworzenia wyrobów.

Do czego służy układ kalkulacyjny?

Układ kalkulacyjny umożliwia podział kosztów na takie pozycje jak:

• koszty działalności podstawowej,
• koszty wydziałowe,
• koszty ogólnego zarządu,
• koszty sprzedaży.

Dzięki temu jednostka może ustalić, które koszty są bezpośrednio związane z produkcją, a które mają charakter pośredni.

Koszty bezpośrednie i pośrednie

W układzie kalkulacyjnym bardzo ważne jest rozróżnienie:

• koszty bezpośrednie – można je przypisać do konkretnego produktu, np. materiały zużyte do produkcji,
• koszty pośrednie – dotyczą produkcji ogólnie, ale nie da się ich łatwo przypisać do jednego wyrobu, np. utrzymanie wydziału produkcyjnego.

Znaczenie egzaminacyjne

Jeżeli w pytaniu pojawia się informacja, że jednostka prowadzi ewidencję kosztów wyłącznie w układzie kalkulacyjnym, należy wybierać konta zespołu 5, czyli konta związane z funkcjami kosztów. Zużycie materiałów bezpośrednich w produkcji księguje się wtedy na koncie „Koszty działalności podstawowej”.

Nie należy wybierać kont typu „Wynagrodzenia”, ponieważ jest to konto właściwe dla układu rodzajowego kosztów.