Co to jest czujnik zaniku fazy?
Czujnik zaniku fazy to aparat zabezpieczający stosowany w instalacjach i układach zasilania trójfazowego. Jego zadaniem jest kontrolowanie obecności wszystkich faz oraz często także poprawnej kolejności faz i poziomu asymetrii napięć.
Gdy jedna z faz zaniknie, czujnik powoduje odłączenie napięcia sterowania lub wyłączenie stycznika zasilającego odbiornik, np. silnik trójfazowy.
Po co stosuje się czujnik zaniku fazy?
Zanik jednej fazy jest szczególnie niebezpieczny dla silników trójfazowych. Silnik może wtedy nadal próbować pracować, ale pobiera zwiększony prąd z pozostałych faz, co prowadzi do przegrzania uzwojeń i uszkodzenia maszyny.
Czujnik zaniku fazy chroni przed:
- pracą silnika przy braku jednej fazy,
- nadmiernym nagrzewaniem uzwojeń,
- uszkodzeniem silnika lub stycznika,
- nieprawidłową pracą układów automatyki,
- skutkami asymetrii napięć fazowych.
Jak działa?
Aparat jest podłączany do trzech faz, np. L1, L2, L3. Jeżeli napięcia są prawidłowe, jego styk wyjściowy pozostaje w stanie umożliwiającym pracę układu. Po zaniku jednej fazy, dużej asymetrii lub błędnej kolejności faz czujnik przełącza styk i przerywa obwód sterowania, najczęściej cewki stycznika.
Typowe zastosowanie
Najczęściej czujnik zaniku fazy współpracuje ze stycznikiem:
- czujnik kontroluje napięcia fazowe,
- styk czujnika znajduje się w obwodzie cewki stycznika,
- po zaniku fazy stycznik odpada,
- odbiornik zostaje odłączony od zasilania.
Ważne rozróżnienie egzaminacyjne
Czujnik zaniku fazy nie służy głównie do ochrony przed zwarciem, przeciążeniem ani chwilowym przepięciem. Od zwarć chronią bezpieczniki i wyłączniki nadprądowe, od przeciążeń np. przekaźnik termiczny, a od przepięć ograniczniki przepięć.