Diagnostyka zacisków uzwojenia transformatora
Słownik kwalifikacji ELE.01 - Montaż i obsługa maszyn i urządzeń elektrycznych
Diagnostyka zacisków uzwojenia transformatora polega na sprawdzeniu, czy wyprowadzenia uzwojenia są prawidłowo połączone z zaciskami oraz czy między zaciskami występują spodziewane wartości napięć lub rezystancji.
W transformatorze z uzwojeniem wtórnym mającym odczepy napięcie między skrajnym zaciskiem a kolejnymi odczepami powinno zmieniać się stopniowo. Jeżeli jeden zacisk nie jest połączony z uzwojeniem, pomiar napięcia względem tego zacisku może dawać wartość 0 V, mimo że pozostałe odczepy działają poprawnie.
Jak interpretować pomiary napięcia?
Jeżeli transformator jest zasilony od strony pierwotnej, a na stronie wtórnej mierzy się napięcia między zaciskami, należy porównać wyniki z układem odczepów:
- napięcia rosnące lub malejące stopniowo oznaczają zwykle sprawne odczepy,
- napięcie 0 V tylko dla jednego zacisku może wskazywać na brak połączenia tego zacisku z uzwojeniem,
- brak napięcia na większej części uzwojenia może wskazywać na przerwę w uzwojeniu,
- nienaturalnie małe napięcie między dwoma sąsiednimi zaciskami może sugerować zwarcie między odczepami.
Przykład egzaminacyjny
Jeżeli między zaciskami 1–5, 1–4 i 1–3 występują napięcia około 24–26 V, a między zaciskami 1–2 jest 0 V, to uzwojenie wtórne jako całość nie jest przerwane. Działają bowiem pozostałe odczepy. Najbardziej prawdopodobne uszkodzenie to przerwa w przewodzie łączącym uzwojenie z zaciskiem 2.
Ważne rozróżnienie
Uszkodzenie izolacji uzwojenia wykrywa się zwykle pomiarem rezystancji izolacji, a nie samym pomiarem napięć między odczepami. Zwarcie między zaciskami lub przerwa w uzwojeniu dawałyby inny rozkład napięć niż pojedynczy brak napięcia na jednym wyprowadzeniu.