Dioda Zenera to dioda półprzewodnikowa przeznaczona do pracy w kierunku zaporowym, w obszarze przebicia. W przeciwieństwie do zwykłej diody prostowniczej, nie traktuje się tego przebicia jako stanu awaryjnego, lecz jako normalny sposób pracy.
Symbol graficzny
Symbol diody Zenera przypomina symbol zwykłej diody, ale kreska oznaczająca katodę jest załamana na końcach. To właśnie ten szczegół pozwala odróżnić ją od diody prostowniczej.
Zasada działania
Po spolaryzowaniu w kierunku zaporowym dioda Zenera nie przewodzi do chwili osiągnięcia określonego napięcia, zwanego napięciem Zenera. Po jego przekroczeniu zaczyna przewodzić prąd, utrzymując prawie stałe napięcie na swoich zaciskach.
Zastosowanie
Dioda Zenera jest stosowana głównie do:
- stabilizacji napięcia,
- ograniczania napięcia do określonej wartości,
- zabezpieczania układów przed przepięciami,
- tworzenia napięć odniesienia w prostych układach elektronicznych.
Ważne cechy
- pracuje najczęściej w kierunku zaporowym,
- ma określone napięcie stabilizacji, np. 3,3 V, 5,1 V, 12 V,
- wymaga ograniczenia prądu, zwykle za pomocą rezystora szeregowego,
- przy zbyt dużym prądzie może ulec uszkodzeniu.
W pytaniach egzaminacyjnych diodę Zenera rozpoznaje się przede wszystkim po załamanej kresce katody w symbolu graficznym.