Iskiernik

Słownik kwalifikacji ELE.01 - Montaż i obsługa maszyn i urządzeń elektrycznych

Iskiernik to aparat elektryczny złożony z dwóch elektrod oddzielonych szczeliną powietrzną lub innym dielektrykiem. Przy normalnym napięciu roboczym między elektrodami nie płynie prąd. Gdy napięcie wzrośnie powyżej określonej wartości, następuje przeskok iskry i powstaje łuk elektryczny.

Zasada działania

Iskiernik wykorzystuje zjawisko przebicia elektrycznego izolacji. Po przekroczeniu napięcia zapłonu szczelina przestaje izolować, a energia przepięcia zostaje odprowadzona, najczęściej do ziemi. Dzięki temu chronione urządzenie jest mniej narażone na uszkodzenie izolacji.

Jak rozpoznać iskiernik na rysunku?

Typowe cechy iskiernika to:
- widoczne dwie elektrody oddzielone przerwą,
- jedna elektroda może mieć kształt pręta, rogu lub łuku,
- aparat często jest zamocowany na izolatorze,
- występuje połączenie z podstawą lub uziemieniem,
- nie służy do mechanicznego podpierania przewodu jak zwykły izolator.

Na rysunku egzaminacyjnym widać izolator wsporczy oraz elektrody tworzące szczelinę iskrową, dlatego poprawną odpowiedzią jest iskiernik.

Różnica względem podobnych aparatów

Izolator służy głównie do mechanicznego podtrzymania przewodu i zapewnienia izolacji. Nie ma szczeliny iskrowej jako elementu roboczego.

Odgromnik jest aparatem ochronnym przeciwprzepięciowym. Może zawierać iskiernik lub inne elementy ograniczające napięcie, ale jest bardziej kompletnym urządzeniem ochronnym. Współczesne ograniczniki przepięć często są beziskiernikowe.

Zastosowanie

Iskierniki stosuje się w urządzeniach elektroenergetycznych, liniach napowietrznych i układach ochrony przed przepięciami. Ich zadaniem jest kontrolowane wywołanie przeskoku w miejscu bezpieczniejszym niż izolacja chronionego urządzenia.