Iskrzenie na komutatorze

Słownik kwalifikacji ELE.01 - Montaż i obsługa maszyn i urządzeń elektrycznych

Iskrzenie na komutatorze silnika prądu stałego oznacza nieprawidłową współpracę szczotek z komutatorem. Niewielkie iskrzenie może występować podczas pracy, ale silne iskrzenie jest objawem usterki i może prowadzić do nadpalenia komutatora, zużycia szczotek oraz uszkodzenia silnika.

Najczęstsze przyczyny

  • zabrudzona, przypalona lub nierówna powierzchnia komutatora,
  • zużyte albo źle dobrane szczotki,
  • niewłaściwy docisk szczotek,
  • nierówne przyleganie szczotek do komutatora,
  • zwarcia lub przerwy w uzwojeniu wirnika,
  • przeciążenie silnika.

Co zrobić po konserwacji szczotek?

Jeżeli szczotki zostały już sprawdzone lub zakonserwowane, a silnik nadal silnie iskrzy, należy podejrzewać stan powierzchni komutatora. W takim przypadku silnik trzeba wyłączyć i zabezpieczyć przed przypadkowym załączeniem, a następnie wykonać szlifowanie komutatora.

Szlifowanie usuwa nierówności, przypalenia i zabrudzenia przewodzące, dzięki czemu szczotki mogą równomiernie przylegać do powierzchni komutatora.

Czego nie wolno robić?

  • Nie wolno myć komutatora wodą.
  • Nie wolno smarować komutatora olejem.
  • Nie wolno smarować olejem szczotek.

Olej i woda pogarszają warunki pracy szczotek, mogą zwiększyć iskrzenie, spowodować zabrudzenie powierzchni roboczej i doprowadzić do dalszych uszkodzeń.

Zapamiętaj na egzamin

Gdy w silniku prądu stałego występuje silne iskrzenie na komutatorze mimo konserwacji szczotek, właściwą czynnością jest szlifowanie komutatora po wyłączeniu silnika.