Kompensacja mocy biernej to stosowanie urządzeń, które ograniczają przepływ mocy biernej w sieci elektroenergetycznej. Najczęściej wykorzystuje się do tego baterie kondensatorów, a w bardziej rozbudowanych układach także dławiki, kompensatory statyczne lub układy energoelektroniczne.
Po co stosuje się kompensację?
Odbiorniki indukcyjne, np. silniki, transformatory, dławiki czy świetlówki z tradycyjnymi statecznikami, pobierają z sieci moc bierną indukcyjną. Nie wykonuje ona pracy użytecznej, ale powoduje przepływ dodatkowego prądu w przewodach i transformatorach.
Skutki nadmiernej mocy biernej:
- większy prąd obciążenia linii,
- większe straty mocy i energii w przewodach,
- większe spadki napięcia,
- gorsze wykorzystanie transformatorów i kabli,
- możliwość naliczania opłat za ponadumowny pobór energii biernej.
Najważniejszy efekt
W zadaniach egzaminacyjnych kluczowe jest skojarzenie:
kompensacja mocy biernej → mniejszy prąd w sieci → mniejsze straty przesyłowe mocy.
Straty w przewodach zależą od kwadratu prądu:
Pstr = I² · R
Jeżeli dzięki kompensacji zmniejszy się prąd płynący linią, to straty cieplne w przewodach również maleją.
Czego kompensacja nie robi?
Kompensacja mocy biernej nie służy do zmiany częstotliwości systemu energetycznego. Częstotliwość sieci, np. 50 Hz, zależy głównie od pracy źródeł energii i bilansu mocy czynnej, a nie od baterii kondensatorów przy odbiornikach.