Łącznik krzyżowy służy do sterowania jednym obwodem oświetleniowym z trzech lub większej liczby miejsc. Stosuje się go pomiędzy dwoma łącznikami schodowymi.
Budowa i działanie
Łącznik krzyżowy ma zwykle 4 zaciski. Podłącza się do niego dwie pary przewodów korespondencyjnych biegnących między łącznikami schodowymi.
Jego zadaniem jest przełączanie tych przewodów w dwóch wariantach:
- połączenie proste: pierwszy przewód z pierwszym, drugi z drugim,
- połączenie skrzyżowane: pierwszy przewód z drugim, drugi z pierwszym.
Dzięki temu każda zmiana położenia dowolnego łącznika może zmienić stan lampy: włączyć ją albo wyłączyć.
Gdzie montuje się łączniki krzyżowe?
W układzie sterowania oświetleniem z wielu miejsc obowiązuje zasada:
- na początku układu: łącznik schodowy,
- w środku układu: jeden lub więcej łączników krzyżowych,
- na końcu układu: łącznik schodowy.
Liczba łączników krzyżowych zależy od liczby dodatkowych miejsc sterowania. Dla trzech miejsc sterowania stosuje się jeden łącznik krzyżowy, dla czterech miejsc dwa, dla pięciu miejsc trzy itd.
Przykład z klatki schodowej
Jeżeli w puszkach I i V znajdują się łączniki schodowe, a oświetleniem trzeba sterować również z puszek II, III i IV, to wszystkie trzy środkowe puszki muszą zawierać łączniki krzyżowe. Dlatego poprawny układ to: II - krzyżowy, III - krzyżowy, IV - krzyżowy.