Łącznik schodowy jednobiegunowy

Słownik kwalifikacji ELE.01 - Montaż i obsługa maszyn i urządzeń elektrycznych

Łącznik schodowy jednobiegunowy to łącznik instalacyjny używany najczęściej do sterowania jednym obwodem oświetleniowym z dwóch miejsc, np. na dole i na górze schodów, w korytarzu lub przy dwóch wejściach do pomieszczenia.

Budowa i zasada działania

Łącznik schodowy ma zwykle trzy zaciski:
- jeden zacisk wspólny, często oznaczany jako L lub COM,
- dwa zaciski korespondencyjne, między którymi przełączany jest tor prądowy.

Nie działa on jak zwykły łącznik jednobiegunowy, który tylko rozłącza lub załącza jeden przewód. Łącznik schodowy przełącza styk wspólny między dwoma wyjściami. W układzie stosuje się dwa takie łączniki połączone przewodami korespondencyjnymi.

Zastosowanie

Typowy układ schodowy umożliwia:
- włączenie światła przy jednym wejściu,
- wyłączenie światła przy drugim wejściu,
- zmianę stanu oświetlenia z dowolnego z dwóch miejsc.

Jak rozpoznać na schemacie?

Na schematach instalacyjnych łącznik schodowy jest przedstawiany jako element przełączający jeden tor pomiędzy dwoma połączeniami. W pytaniach egzaminacyjnych należy zwracać uwagę na:
- obecność dwóch łączników współpracujących ze sobą,
- przewody korespondencyjne między łącznikami,
- sterowanie jednym punktem świetlnym z dwóch miejsc,
- symbol styku przełącznego, a nie prostego styku załącz/wyłącz.

Ważne rozróżnienie

Łącznik schodowy nie jest tym samym co łącznik krzyżowy. Łącznik krzyżowy stosuje się dopiero wtedy, gdy oświetleniem trzeba sterować z więcej niż dwóch miejsc — montuje się go między dwoma łącznikami schodowymi.