Liczba par biegunów uzwojenia stojana oznacza, ile par biegunów magnetycznych wytwarza stojan silnika prądu przemiennego. Oznacza się ją zwykle literą p. Jest to jeden z podstawowych czynników wpływających na prędkość obrotową silnika indukcyjnego.
Zależność od prędkości synchronicznej
Prędkość synchroniczna pola wirującego wynosi:
nₛ = 60 · f / p
Gdzie:
- nₛ - prędkość synchroniczna w obr/min,
- f - częstotliwość zasilania w Hz,
- p - liczba par biegunów.
Przy stałej częstotliwości sieci, np. 50 Hz, zwiększenie liczby par biegunów powoduje zmniejszenie prędkości obrotowej.
Przykłady dla sieci 50 Hz
- p = 1 - około 3000 obr/min,
- p = 2 - około 1500 obr/min,
- p = 3 - około 1000 obr/min,
- p = 4 - około 750 obr/min.
W silniku indukcyjnym rzeczywista prędkość wirnika jest nieco mniejsza od synchronicznej, ponieważ występuje poślizg.
Znaczenie praktyczne
Zmiana liczby par biegunów uzwojenia stojana jest stosowana w silnikach wielobiegowych. Pozwala uzyskać różne prędkości pracy bez użycia falownika. Nie służy jednak do zmiany kierunku obrotów - kierunek zmienia się przez zamianę kolejności dwóch faz zasilania.