Maszyna szeregowa prądu stałego to silnik lub prądnica prądu stałego, w której uzwojenie wzbudzenia jest połączone szeregowo z twornikiem. Oznacza to, że przez uzwojenie twornika i uzwojenie wzbudzenia płynie ten sam prąd.
Oznaczenia zacisków
W schematach maszyn prądu stałego najczęściej spotyka się oznaczenia:
- A1, A2 - zaciski twornika,
- D1, D2 - zaciski uzwojenia szeregowego,
- E1, E2 - zaciski uzwojenia bocznikowego lub obcego wzbudzenia.
Schemat maszyny szeregowej rozpoznaje się po tym, że zaciski A1/A2 i D1/D2 tworzą jeden obwód szeregowy. Przykładowo: zasilanie przechodzi przez twornik, następnie przez uzwojenie szeregowe i wraca do źródła.
Cechy silnika szeregowego
Silnik szeregowy prądu stałego ma bardzo duży moment rozruchowy, dlatego stosuje się go tam, gdzie potrzebny jest silny start, np. w napędach trakcyjnych, dźwigach lub rozrusznikach.
Ważna cecha eksploatacyjna: silnika szeregowego nie należy uruchamiać bez obciążenia mechanicznego, ponieważ przy małym obciążeniu może osiągnąć niebezpiecznie dużą prędkość obrotową.
Jak rozpoznać na schemacie?
Jeżeli na rysunku uzwojenie oznaczone D1-D2 jest włączone w ten sam tor prądowy co twornik A1-A2, jest to maszyna szeregowa. Jeżeli uzwojenie wzbudzenia jest podłączone równolegle do zasilania, mamy do czynienia z maszyną bocznikową.