Moc bierna to część mocy w obwodach prądu przemiennego, która nie jest zamieniana na pracę użyteczną, ale jest potrzebna do wytwarzania pól magnetycznych lub elektrycznych w urządzeniach.
Oznacza się ją literą Q, a jednostką jest var lub częściej kvar.
Rodzaje mocy biernej
W praktyce wyróżnia się:
- moc bierną indukcyjną – pobieraną np. przez silniki indukcyjne, transformatory i dławiki,
- moc bierną pojemnościową – związaną np. z kondensatorami i długimi liniami kablowymi.
Odbiorniki przemysłowe bardzo często mają charakter indukcyjny, dlatego pobierają moc bierną indukcyjną. Do jej kompensacji stosuje się zwykle kondensatory, które dostarczają moc bierną pojemnościową.
Związek z mocą czynną i pozorną
W obwodach prądu przemiennego występują trzy podstawowe moce:
- P – moc czynna, wykonuje pracę, jednostka W,
- Q – moc bierna, związana z polami magnetycznymi i elektrycznymi, jednostka var,
- S – moc pozorna, wynikająca z napięcia i prądu, jednostka VA.
Moc bierna zwiększa prąd płynący w sieci, mimo że nie zwiększa ilości wykonanej pracy użytecznej. Dlatego jej nadmiar jest niekorzystny dla systemu elektroenergetycznego.
Znaczenie praktyczne
Duża moc bierna powoduje większe obciążenie przewodów, transformatorów i rozdzielnic. Może prowadzić do większych strat energii oraz spadków napięcia. Z tego powodu w zakładach przemysłowych stosuje się układy kompensacji mocy biernej.